Page 171 - Demo

169Stili Bauhaus dhe Le KorbusierBauhaus ishte shkolla e arteve t%u00eb aplikuara, e arkitektur%u00ebs dhe e dizajnit industrial q%u00eb u krijua n%u00eb Vajmar t%u00eb Gjermanis%u00eb n%u00eb 1919. Themeluesi, Valter Gropius (1883-1969), propozoi nj%u00eb objektiv t%u00eb dyfisht%u00eb, sipas t%u00eb cilit:Artet pamore duhet t%u00eb %u00e7liroheshin nga karakteri dekorativ q%u00eb mor%u00ebn gjat%u00eb shekullit XIX.Nuk duhet t%u00eb ket%u00eb dallim midis artit, artizanatit dhe prodhimit industrial. %u201cNuk ka asnj%u00eb dallim thelb%u00ebsor midis artistit dhe artizanit%u201d, shkruan ai n%u00eb programin e shkoll%u00ebs. Gropius ua besoi m%u00ebsimdh%u00ebnien n%u00eb k%u00ebt%u00eb shkoll%u00eb artist%u00ebve dhe arkitekt%u00ebve t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm, si: Pol Kle (Paul Klee), Vasili Kandinski, L. M. van der Rohe, Pit Mondrian, Theo Van Doesburg, Kazimir Malevic.%u201cBauhaus%u201d luajti nj%u00eb rol shum%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm n%u00eb zhvillimin e arteve, duke ndikuar mbi arkitektur%u00ebn, dizajnin dhe artet pamore, deri n%u00eb dhjet%u00ebvje%u00e7ar%u00ebt e fundit t%u00eb shekullit XX. Kjo shkoll%u00eb krijoi nj%u00eb metodologji t%u00eb re t%u00eb projektimit n%u00eb art, arkitektur%u00eb e dizajn dhe afirmoi r%u00ebnd%u00ebsin%u00eb e artit n%u00eb rritjen e cil%u00ebsis%u00eb s%u00eb jet%u00ebs. Shkolla u sulmua nga regjimi nazist dhe u detyrua t%u00eb transferohej n%u00eb Desao, mandej n%u00eb Berlin, ku u mbyll nga regjimi nazist, m%u00eb 1933.P%u00ebrve%u00e7 shkoll%u00ebs gjermane, i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm ishte dhe ndikimi i arkitektit dhe urbanistit zviceran Le Korbusier (Le Corbusier) (1887-1965). Ai ofroi ide t%u00eb reja p%u00ebr arkitektur%u00ebn funksionale dhe pa dyshim %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nga personalitetet m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme t%u00eb arkitektur%u00ebs. Sipas tij, organizimi i hap%u00ebsirave dhe shp%u00ebrndarja e mjediseve duhet t%u00eb projektohen duke u nisur nga nevojat e njeriut. Ai sugjeroi p%u00ebrdorimin e betonit n%u00eb nd%u00ebrtim, %u00e7ka ulte shpenzimet n%u00eb arkitektur%u00ebn e banesave p%u00ebr shtres%u00ebn e mesme t%u00eb shoq%u00ebris%u00eb. Ndikimi i tij u shtri bindsh%u00ebm dhe n%u00eb planet urbanistike t%u00eb k%u00ebsaj shtrese, duke ofruar nj%u00eb k%u00ebndv%u00ebshtrim t%u00eb ri p%u00ebr koh%u00ebn. Nj%u00eb nga format m%u00eb mbres%u00ebl%u00ebn%u00ebse t%u00eb arkitektur%u00ebs s%u00eb tij %u00ebsht%u00eb nd%u00ebrtesa %u201cKapela Notre-Dame-du-Haut%u201d q%u00eb u nd%u00ebrtua n%u00eb fillim t%u00eb viteve %u201950 n%u00eb Franc%u00ebn Jugore.AbstraksionizmiN%u00eb t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn periudh%u00eb, bashk%u00eb me t%u00eb gjitha l%u00ebvizjet e tjera artistike si kubizmi e fovizmi, u zhvillua dhe arti abstrakt, i cili k%u00ebrkonte t%u00eb eliminonte %u00e7do referim ndaj realitetit. Ai propozonte forma t%u00eb thjeshta, t%u00eb lira ose gjeometrike, dhe ngjyra t%u00eb pastra q%u00eb kompozohen pa u lidhur me figur%u00ebn s%u00eb cil%u00ebs i p%u00ebrkasin. Dy prej nism%u00ebtar%u00ebve t%u00eb k%u00ebsaj l%u00ebvizjeje ishin Vasil Kandinski (1866-1944) dhe Pol Kle (1870-1940), t%u00eb cil%u00ebt mes viteve 1911-Fig. 5. Poster i l%u00ebvizjes Bauhaus, 1923Fig. 6. Nd%u00ebrtes%u00eb Bauhaus Fig. 7. Le Korbusier, %u201cSh%u00ebn M%u00ebria e Hot%u201d, Franc%u00ebFig. 8. Vasili Kandinski, %u201cKompozim VII%u201d, 1913